- Morfologia
Podstawowe badanie krwi oceniające krwinki czerwone, hemoglobinę, krwinki białe i płytki krwi (razem 26 parametrów). Pomaga wykryć anemię, infekcje, stany zapalne i zaburzenia krzepnięcia oraz choroby nowotworowe. Warto je robić profilaktycznie raz w roku, a także przy przewlekłym zmęczeniu, osłabieniu, częstych infekcjach czy niewyjaśnionych siniakach.
Przygotowanie: Na czczo (8–12 godzin od ostatniego posiłku), bez intensywnego wysiłku przed badaniem; można wypić szklankę wody.
- OB
OB mierzy, jak szybko krwinki czerwone opadają w próbce krwi w ciągu godziny. To nieswoisty wskaźnik stanu zapalnego – sygnalizuje, że w organizmie toczy się proces chorobowy, choć nie wskazuje jego miejsca. Wykonuje się je profilaktycznie, przy podejrzeniu infekcji, w chorobach przewlekłych (np. reumatycznych) i przy niewyjaśnionym zmęczeniu czy stanach podgorączkowych.
Przygotowanie: Na czczo; przed pobraniem odpocznij 10–15 minut.
- Glukoza
Badanie mierzy stężenie glukozy (cukru) we krwi. Wykonuje się je w ramach badań kontrolnych, aby wykryć stan przedcukrzycowy i cukrzycę, przy objawach mogących świadczyć o zbyt wysokim lub zbyt niskim cukrze oraz w kontroli osób z cukrzycą.
Przygotowanie: Przy oznaczeniu glukozy na czczo nie należy jeść co najmniej 8 godzin przed badaniem.
- Lipidogram
Lipidogram to zestaw badań gospodarki tłuszczowej: cholesterol całkowity, LDL, HDL, nie-HDL i triglicerydy. Do oceny ryzyka miażdżycy i chorób serca służą głównie LDL i nie-HDL. Wykonuje się go profilaktycznie, przy nadciśnieniu, cukrzycy, nadwadze, paleniu, obciążeniu rodzinnym oraz w kontroli leczenia.
Przygotowanie: Zalecamy badanie na czczo ze względu na triglicerydy: 12–14 godzin bez jedzenia (wieczorem lekka kolacja), bez alkoholu przez 48 godzin; rano można wypić szklankę wody niegazowanej. Według wytycznych pozostałe składniki lipidogramu można oznaczać także nie na czczo.
- Testosteron
Testosteron to główny męski hormon płciowy. Badanie wykonuje się przy obniżonym libido, zaburzeniach erekcji, niepłodności czy podejrzeniu niedoboru hormonu.
Przygotowanie: Krew pobiera się rano (ok. 7:00–10:00), gdy stężenie testosteronu jest najwyższe.
- PSA
PSA (swoisty antygen sterczowy) to białko wytwarzane przez gruczoł krokowy. Badanie pomaga we wczesnym wykrywaniu raka prostaty u mężczyzn. Wykonuje się go także w celu kontroli po leczeniu. Podwyższone PSA może wynikać z łagodnego przerostu lub zapalenia prostaty.
Przygotowanie: Przez 48 godzin przed badaniem unikaj wytrysku i intensywnego wysiłku obciążającego krocze (np. jazdy na rowerze) oraz badania prostaty przez odbyt u lekarza.